İmparatorluk Kanunlarının Yayıcısı: Kanuni Sultan Süleyman


Konstantinopolis İstanbul olmuş, doğu seferleri sonucu halifelik makamının temsilciliği Osmanlılar‘a kalmış ve devlet hızla imparatorluğa dönüşmeye başlamıştı. 

Sekiz sene gibi kısa bir zamanda Osmanlı’yı doğunun tek hakimi haline getiren Selim yine bir sefer hazırlığında aniden ölmüş ve tek varisi Süleyman 25 yaşındayken Sultanlık makamına oturmuştu.

Osmanlı tahtını artık sert ve asabi mizaçlı Selim’den sonra sakin ve soğukkanlı bir Sultan dolduruyordu. Yeni Sultan’ın talip olduğu şey Cihan İmparatorluğu idi.

Sultan Süleyman, dinine bağlı bir müslümandı. Hoşgörüsü yüksek seviyelerdeydi. Gayrimüslimlerin vergilerini ödemeleri onun gözündeki tes kıstastı. Dinlerini diledikleri gibi yaşayabilirlerdi.

46 yıl sürecek olan padişahlık süresince İmparatorluk tebası ona Kanuni sıfatını layık görmüştü. Uzun mücadeleler verdiği dönemin Avrupası ise Muhteşem diye adlandırmıştı. 

Şeyhülislam Ebussud Efendi ve Kemalpaşazade ile birlikte muazzam bir kanun kitabı oluşturmuşlardı. Bu kitap önceki padişahların ortaya koydukları kanunları derlediği gibi yeni oluşturdukları ile de İmparatorluğu bir hukuk devletine dönüştürecek zemini hazırlıyordu.

Mimar Sinan‘a yaptırdığı Süleymaniye Camii’nin kapısı üzerinde yer alan yazıya, adından sonra “İmparatorluk kanunlarının yayıcısı” sıfatını yazdırmıştır.

Bugün, ABD Temsilciler Meclisi’nde yer alan 23 kanun yapıcı portresinin arasında Süleyman’ın adının da olması hakkın teslimi olsa gerek.

Kuyumculuk ve edebiyat, Kanuni’nin seferlerden fırsat buldukça zaman ayırdığı uğraşlarıydı. Babası Selim, Şah İsmail ile olan savaşını önce mektuplar ve şiirler ile başlatmıştı. Oğul Süleyman da şair padişah özelliğini devam ettiriyor ve Muhibbi takma adıyla şiirler yazıyordu.

“Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”

Habsburg hanedanından İspanya ve Almanya kralı Şarlken, Süleyman’ın baş rakibi olmuştu. Fransa ise I.Francois ile birlikte Osmanlı’nın müttefiki rolündeydi. Şarlken, İtalya’da Fransa’yı bozguna uğratmış ve kral I.Francois’i mahkum etmişti. İşte o mahkumiyet sonrası kral Osmanlı’dan yardım dilemiş ve bugün Fransız arşivlerinde olan Kanuni’nin meşhur mektubu yardıma cevaben yazılmıştı.

“Hükümdarların sığındığı kapıma eliçiniz Frangipan ile mektup gönderip ve bazı ağız haberi dahi ısmarlayıp memleketinizi düşman istila edip şu anda hapiste olduğunuzu bildiriyor, kurtuluşunuz hususunda bu taraftan yardım rica ediyorsunuz. Söylediğiniz herşey dünyayı idaresi altında tutan tahtımızın ayaklarına arz olunmuştur…”

Roma Cermen Krallığı için savaşan iki Avrupa kralının akibetini demek ki Osmanlı  belirleyecekti. Süleyman Muhteşem ve Osmanlı Cihan İmparatorluğu olmuştu.

Çocukluğundan tanıdığı Pargalı İbrahim Paşa, sonu dramatik bir ayrılış ile de olsa, en yakın dostuydu. Avrupa’nın Roxelane olarak bildiği Hürrem ise en büyük aşkı. Neşeli anlamındaki bu ismi ona Kanuni vermiştir. 

Ömrü seferlerde geçen Kanuni’nin ölümü de İstanbul’dan uzak savaş meydanlarında olmuştur. İyice yaşlanan bünyesi onu Zigetvar’da zayıf bırakmış ve geriye Cihan İmparatorluğu bırakarak bu dünyadan göç etmiştir. Ölümünün savaş meydanındaki orduya hissettirilmemesi için iç organları, bugün topraklarında Kanuni heykelini barındıran Zigetvar’da bırakılır ve vücudu at üstünde İstanbul’a kadar getirilir.

O, Osmanlı’yı zirveye taşımıştır. Ve tarih ona zirvede bir yer ayırmıştır.

Kaynaklar :

  • Muhteşem Süleyman – Andrè Clot
  • Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı – Prof. Dr. Halil İnalcık
  • Defterimden Portreler – Prof. Dr. İlber Ortaylı

***

2 thoughts on “İmparatorluk Kanunlarının Yayıcısı: Kanuni Sultan Süleyman

Yorum Yazmak İster misin?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s